काठमाण्डौं — सन् २०२५ स्याटेलाइट आधारित दूरसञ्चार अर्थात् नन–टेरेस्ट्रियल नेटवर्क (एनटीएन) का लागि महत्वपूर्ण वर्ष बनेको छ। यस वर्ष स्याटेलाइट नेटवर्कलाई छुट्टै वा वैकल्पिक समाधानका रूपमा मात्र होइन, भुइँमा आधारित मोबाइल नेटवर्कसँग जोडेर प्रयोग गर्ने प्रवृत्ति स्पष्ट देखिएको छ।
अघिल्ला वर्षहरूमा स्याटेलाइट सेवा मुख्यत: दुर्गम क्षेत्र वा आपतकालीन सञ्चारमा सीमित थियो। तर २०२५ मा भने ती नेटवर्कहरूलाई ५जी र आगामी प्रविधिसँग एकीकृत गर्ने प्रयास तीव्र बनेको छ। यसले मोबाइल नेटवर्क नपुगेका क्षेत्रसम्म सेवा विस्तार गर्ने सम्भावनालाई बलियो बनाएको छ।
यो वर्ष न्यून पृथ्वी कक्ष (एलइओ) मा आधारित स्याटेलाइट र डाइरेक्ट–टु–डिभाइस प्रविधिमा उल्लेख्य प्रगति भएको छ। यस प्रविधिमार्फत मोबाइल टावर नहुँदा पनि सिधै मोबाइल फोनमा सिग्नल पुर्याउने परीक्षण र प्रारम्भिक सेवा अघि बढेका छन्। उद्योगका अनुसार यसले पहाडी, मरुभूमि र समुद्री क्षेत्रमा सञ्चार पहुँच विस्तार गर्न मद्दत गर्नेछ।
२०२५ मा टेलिकम र स्याटेलाइट कम्पनीहरूबीच सहकार्य पनि बढेको छ। ठूला मोबाइल अपरेटरहरूले स्याटेलाइट कम्पनीसँग सम्झौता गरेर आफ्ना नेटवर्कमा एनटीएन सेवा जोड्न थालेका छन्। यसले भविष्यमा एउटै मोबाइल फोनबाट भुइँ र आकाश दुवै नेटवर्क प्रयोग गर्न सकिने अवस्था तयार हुँदै गएको संकेत दिएको छ।
यसैबीच स्याटेलाइट क्षेत्रमै कम्पनी एकीकरण र लगानीका गतिविधि बढेका छन्। बहु–कक्षीय स्याटेलाइट क्षमता विस्तार गर्न केही ठूला अधिग्रहण सम्पन्न भएका छन्, जसले सेवा गुणस्तर र कभरेज दुवै सुधार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सरकार र सुरक्षा निकायको चासो पनि एनटीएनतर्फ बढ्दै गएको छ। रक्षा, आपतकालीन सेवा र सरकारी सञ्चारका लागि स्याटेलाइट नेटवर्कलाई सुरक्षित र भरपर्दो विकल्पका रूपमा प्रयोग गर्ने योजना धेरै देशमा अघि बढेको देखिन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार २०२५ मा भएको यो प्रगतिले स्याटेलाइट–आधारित नेटवर्कलाई भविष्यको ५जी उन्नत संस्करण र ६जी प्रविधिको अभिन्न अंग बनाउने आधार तयार पारेको छ। आगामी वर्षहरूमा एनटीएन सेवा व्यावसायिक रूपमा अझै विस्तार हुने र टेलिकम संरचनाको महत्वपूर्ण हिस्सा बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।
