Blog

काठमाडौँ — अष्ट्रेलियाले १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न रोक लगाउने नयाँ नियम कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। अब फेसबुक, इन्स्टाग्राम, टिकटक, स्न्यापच्याट, युट्युबसहितका प्लेटफर्मले १६ वर्षभन्दा कम उमेरका प्रयोगकर्ताको खाता खोल्न नदिनुका साथै सक्रिय खाता पनि बन्द गर्नुपर्नेछ। नियम नमान्ने कम्पनीमाथि कडा जरिवाना लगाइने चेतावनी सरकारले दिएको छ। अष्ट्रेलियाली सरकारले बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्यमा परेको असर, साइबर दुव्र्यवहार र बढ्दो अनलाइन जोखिमका कारण यो कदम चालिएको जनाएको छ। प्रधानमन्त्री एन्टोनी आल्बानेजेले सामाजिक सञ्जालले कम उमेरका प्रयोगकर्तालाई गम्भीर रूपमा प्रभावित गर्न थालेपछि नियन्त्रण अनिवार्य भएको बताए। नयाँ नियमले कम्पनीहरूलाई प्रयोगकर्ताको उमेर जाँच गर्ने प्रणाली अनिवार्य बनाएको छ। उमेर प्रमाणित गर्न नसकिएका बालबालिकाको…

काठमाण्डौं — स्मार्टफोन लामो समय एकै तरिकाले समातेर प्रयोग गर्दा मानिसको सानो औँलामा (pinky finger) मा देखिने शारीरिक परिवर्तन विश्वभर बढ्दै गएको विशेषज्ञहरूले बताएका छन्। द इन्डियन एक्सप्रेस  (The Indian Express) मा प्रकाशित रिपोर्टअनुसार फोन समात्दा सानो औँलामा पर्ने निरन्तर दबाबले औँलाको बनावटमा डेन्टजस्तो खाडल देखिनु, वक्रता आउनु र हड्डी तन्तुमा दबाब बढ्नुजस्ता समस्या पहिचान हुन थालेका छन्। चिकित्सकहरूका अनुसार समस्या साधारण तया असजिलोबाट सुरु भए पनि दीर्घकालमा जोर्नी दुखाइ, औँला र हत्केला समन्वयमा कमजोरी र नसामा असर पर्ने जोखिम बढ्दछ । धेरै प्रयोगकर्ताले फोनको तल्लो भाग सानो औँलामा अड्याएर पकड बनाउने भएकाले त्यही क्षेत्रमा दबाब केन्द्रीकृत हुने रिपोर्टमा उल्लेख…

काठमाण्डौं — विश्वका ठूला एआई कम्पनीहरूको सुरक्षा अभ्यास अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डभन्दा निकै तल रहेको एक नयाँ अध्ययनले निष्कर्ष निकालेको छ। फ्युचर अफ लाइफ इन्स्टिच्युट- Future of Life Institute (FLI) ले सार्वजनिक गरेको “AI Safety Index 2025” ले OpenAI, Anthropic, xAI र Meta जस्ता कम्पनीले जोखिम व्यवस्थापनका आधारभूत मानकसमेत पर्याप्त रूपमा अपनाउन नसकेको उल्लेख गरेको हो। रॉयटर्स (Reuters) का अनुसार, स्वतन्त्र विज्ञहरूले गरेको मूल्याङ्कनमा ती कम्पनीहरूसँग उदीयमान उच्च-क्षमतायुक्त एआई प्रणालीलाई सुरक्षित रूपमा नियन्त्रित राख्ने स्पष्ट रणनीति छैन। रिपोर्टमा जोखिम मूल्याङ्कन, पारदर्शिता, आन्तरिक समीक्षा र जिम्मेवारी निर्धारणजस्ता मुख्य क्षेत्रहरूमा कम्पनीहरूको तयारी कमजोर रहेको देखाइएको छ। FLI का अध्यक्ष म्याक्स टेगमार्क (Max Tegmark) ले…

नयाँ दिल्ली — भारतमा सबै स्मार्टफोनमा स्याटेलाइटमा आधारित लोकेशन ट्र्याकिङ अनिवार्य गर्ने प्रस्ताव सार्वजनिक भएपछि गोपनीयता र निगरानीबारे ठूलो बहस सुरु भएको छ। टेलिकम कम्पनीहरूले सरकारलाई बुझाएको उक्त प्रस्ताव अहिले अध्ययनकै क्रममा रहेको छ। के छ प्रस्तावको मूल उद्देश्य? टेलिकम सेवा प्रदायकहरूका अनुसार, A–GPS सधैं सक्रिय राखेपछि मोबाइलको स्थान ‘मीटर-स्तर’ मा ठ्याक्कै पत्ता लाग्नेछ। सुरक्षा एजेन्सीहरूलाई, हराइएका व्यक्तिको खोजी, अपराध अनुसन्धान र आपतकालीन उद्धारका लागि यस्तो प्रणाली आवश्यक रहेको उनीहरूको दाबी छ। हाल भारतमा टावर–आधारित लोकेशन प्रणाली प्रचलित छ, जसले अनुमानित स्थान मात्र दिन्छ। किन उठ्यो विरोध? प्रमुख स्मार्टफोन निर्माता एप्पल, गुगल र सामसुङले प्रस्तावलाई औपचारिक रूपमा चुनौती दिएका छन्।…

काठमाण्डौं— एप्पल (Apple)  को नयाँ मोडेल आइफोन एअर (iPhone Air) बजारमा आएको केही हफ्तामै मूल्य तीव्र रूपमा घटेको पाइएको छ। अमेरिकास्थित सेलसेल  (SellCell) ले सार्वजनिक गरेको अध्ययन अनुसार, Air को पुनर्विक्रि मूल्य १० हप्ताको अवधिमा ४० देखि ४८ प्रतिशतसम्म घटेको छ, जुन हालका iPhone मोडेलमध्ये सबैभन्दा ठूलो अवमूल्यन मानिएको छ। अध्ययनले के देखायो? सेलसेल (SellCell) ले विभिन्न स्टोरेज संस्करणको मूल्य तुलना गर्दा आइफोन एअर (iPhone Air) को पुनर्विक्रि मूल्य असामान्य गतिमा घटेको देखिएको छ। 256GB मोडेल सुरुवाती मूल्यभन्दा करिब ४० प्रतिशतले सस्तिएको छ भने 1TB मोडेलमा गिरावट ४७.७ प्रतिशतसम्म पुगेको कम्पनीको तथ्यांकले देखाएको छ। उही अवधिमा iPhone 17 जस्ता मोडेलको…

काठमाण्डौं— इन्स्टाग्रामले पोस्टमा राख्न सकिने ह्यासट्यागको संख्या तीनमा सीमित गर्ने तयारी गरिरहेको देखिन्छ। केही प्रयोगकर्ताको एपमा नयाँ चेतावनी देखिन थालेपछि कम्पनीले ह्यासट्याग प्रयोगको नीति कडाइतर्फ लैजान लागेको अनुमान गरिएको हो। कसरी खुल्यो नयाँ नियमको संकेत? प्रयोगकर्ताले सार्वजनिक गरेका स्क्रिनशटका अनुसार पोस्ट बनाउँदा ‘Three hashtags are enough’ भन्ने सूचना देखिन थालेको छ। उक्त सूचनाले तीनभन्दा धेरै ह्यासट्यागले पहुँच (reach) बढाउँदैन र Instagram ले सीमा तोक्ने दिशामा कदम चालिरहेको पुष्टि गर्दछ। किन ह्यासट्याग घटाउन खोज्दैछ Instagram? अति ह्यासट्याग प्रयोगले फिड स्पामजस्तै देखिने, सामग्रीको गुणस्तर घट्ने र एल्गोरिदमले वास्तविक रुचि छुट्याउन गाह्रो हुने समस्या बढेको भन्दै Instagram लामो समयदेखि आलोचना झेल्दै आएको छ।…

काठमाण्डौं— युट्युब ले आफ्नै वार्षिक ‘Year in Review’ रिक्याप सार्वजनिक गरेको छ । यसमार्फत प्रयोगकर्ताले बर्षभरी हेरेका भिडियो, सुनेका गीत र व्यक्तिगत रुचिसँग सम्बन्धित तथ्य एकैपटक बुझ्न सक्नेछन्। कम्पनीका अनुसार यो फिचर युट्युब र युट्युब म्युजिक दुवैमा उपलब्ध छ। के समावेश छ नयाँ रिक्यापमा रिक्यापले प्रयोगकर्ताले बर्षभरी बढी उपभोग गरेको सामग्रीलाई भिजुअल कार्डका रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। सबैभन्दा धेरै सुनेको गीत, मनपराएका कलाकार, दोहोरिने प्ले लिस्ट, हेर्दै आएको भिडियो विधा र व्यक्तिगत ट्रेन्डहरू क्रमबद्ध रूपमा देखिन्छन्। मोबाइलमा हेर्दा रिक्याप स्लाइडजस्तो गरी क्रमिक रूपमा खुल्ने भएकाले वर्षभरको डिजिटल गतिविधि छोटो समयमै बुझ्न सजिलो हुनेछ। डाटा कसरी प्रस्तुत हुन्छ युट्युब ले प्रत्येक प्रयोगकर्ताका…

काठमाडौँ— मोबाइलमार्फत हुने ठगी बढ्दै जाँदा Google ले Android फोनमा कल नै चलिरहेकै बेलामा प्रयोगकर्तालाई चेतावनी दिने नयाँ सुरक्षा फिचर परीक्षण गर्न थालेको छ। कम्पनीका अनुसार, एआई–आधारित प्रणालीले कुराकानीको ढाँचा विश्लेषण गरेर शंकास्पद गतिविधि देखिए तुरुन्तै स्क्रिनमा चेतावनी देखाउनेछ । कलकै बीचमा ‘यो ठगी हुन सक्छ’ भन्ने सूचना Google ले विकसित गरेको यो मोडेलले कल सुरु भएपछि प्रयोग भइरहेका शब्द, दबाब दिने शैली, व्यक्तिगत विवरण माग्ने तरिका जस्ता व्यवहार पहिचान गर्दछ । यदि संवाद ठगीमा देखिने सामान्य ढाँचासँग मिल्न थाल्यो भने मोबाइलले तुरुन्त प्रयोगकर्तालाई सावधान हुन संकेत गर्दछ । जस्तै: बैंकको कर्मचारीको नाममा कल गर्दै खाता नम्बर, OTP, पासवर्ड माग्ने,…

काठमाडौँ— YouTube ले उपशीर्षकमा संवाद मात्र होइन, आवाजका ‘भाव’ समेत देखाउने नयाँ सुविधा Expressive Captions सार्वजनिक गरेको छ। कम्पनीका अनुसार यो फिचर सुरुवातमा अंग्रेजी भिडियोमा लागू गरिएको छ। कस्तो सुविधा हो? नयाँ उपशीर्षक प्रणालीले भिडियोमा बोलेका शब्दसँगै आवाजका संकेतहरू जस्तै गहिरो सास फेर्दा, अत्तिने आवाज, उच्च स्वर, चिच्याएको क्षण, ताली, गुनासो, आश्चर्य लाई पनि लेखेर देखाउँछ। यसले म्यूट गरेर भिडियो हेर्दा पनि दृश्यको माहोल बुझ्न मद्दत गर्दछ। कसका लागि उपयोगी? YouTube ले यो सुविधा विशेष गरी श्रवण असक्त प्रयोगकर्ता, सार्वजनिक स्थानमा म्यूट गरेर भिडियो हेर्ने दर्शक तथा अंग्रेजी संवाद बुझ्न कठिन हुने प्रयोगकर्तालाई ध्यानमा राखेर तयार गरिएको बताएको छ। कम्पनीको…

काठमाडौँ— विश्वभर इन्टरनेट संरचनालाई प्रभावित पार्ने प्रकारका DDoS (Distributed Denial of Service) आक्रमणहरू बढिरहेका बेला, Cloudflare ले हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो आक्रमण रोकेको पुष्टि गरेको छ। कम्पनीका अनुसार AISURU नामक बोटनेटबाट आएको ट्राफिक एकैपटक 29.7 Tbps सम्म पुगेको थियो। आक्रमणको तीव्रता अभूतपूर्व Cloudflare ले आक्रमण सुरु भएको केही सेकेन्डमै ट्राफिक असामान्य गतिमा बढेर चरम बिन्दुमा पुगेको जनाएको छ। प्रति सेकेन्ड करिब १४ अर्ब प्याकेट पठाइएको मापन गरिएको छ, जसले कुनै पनि कमजोर वा पुरानो नेटवर्क संरचना तुरुन्तै काम नलाग्ने अवस्थामा पुर्‍याउन सक्दथ्यो । सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार, यस्तो स्तरको आक्रमणले इन्टरनेट सेवा प्रदायकदेखि क्लाउड प्लेटफर्मसम्मका महत्वपूर्ण सेवामा व्यापक असर पार्न सक्दछ ।…