Day: ३ पुष २०८२, बिहीबार १६:४२

काठमाडौँ — चर्चित अनलाइन प्लेटफर्म रेडिट ले १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न नदिने अस्ट्रेलियाली सरकारी निर्णयविरुद्ध अदालतमा मुद्दा दायर गरेको छ। रेडिट को दाबी छ कि यो प्रतिबन्धले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र लोकतान्त्रिक संवादमा गम्भीर असर पार्नेछ। अस्ट्रेलियाली सरकारले हालै १६ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न रोक लगाउने कानुन पारित गरेको थियो। यस कानुनअनुसार फेसबुक, इन्स्टाग्राम, टिकटक, युट्युब, एक्स (X) र रेडिट जस्ता प्लेटफर्मले उमेर प्रतिबन्ध कडाइका साथ लागू गर्नुपर्नेछ। नियम उल्लङ्घन गरेमा ती कम्पनीलाई ठूलो जरिवाना तिर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। रेडिट ले भने यो कानुन अत्यन्त व्यापक र अस्पष्ट रहेको दाबी गरेको छ। कम्पनीका अनुसार…

काठमाण्डौं — कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिमा अग्रणी कम्पनी OpenAI ले आफ्नो नयाँ एआई मोडल GPT-5.2 सार्वजनिक गरेको छ। कम्पनीका अनुसार यो मोडल विशेषगरी कार्यालयस्तरीय काम, व्यावसायिक लेखन, डाटा विश्लेषण र कोडिङ जस्ता कार्यमा अघिल्ला संस्करणभन्दा धेरै प्रभावकारी छ। OpenAI ले GPT-5.2 लाई कार्यस्थलमा प्रयोग हुने एआईलाई केन्द्रमा राखेर विकास गरेको जनाएको छ। लामो कागजात बुझ्ने, विस्तृत रिपोर्ट तयार पार्ने, डाटा तालिका तयार गर्ने, मिलाउने र विश्लेषण गर्ने, कोड लेख्ने र जटिल कामलाई चरणबद्ध रूपमा पूरा गर्ने क्षमतामा यसले ठूलो सुधार देखाएको कम्पनीको दाबी छ। नयाँ मोडलले लामो पाठ र धेरै जानकारी भएको काममा पनि सन्दर्भ नबिर्सने क्षमता बढाएको बताइएको छ।…

काठमाण्डौं — कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) विकासको इतिहासमा नयाँ अध्याय थपिएको छ। पहिलोपटक अन्तरिक्षमै एआई मोडललाई तालिम (training) दिइएको छ, जसले भविष्यमा कम्प्युटिङ कहाँ र कसरी हुनेछ भन्ने धारणा नै बदल्ने संकेत दिएको छ। यो सफल परीक्षण अमेरिकी स्टार्टअप कम्पनी स्टारक्लाउड ले गरेको हो। कम्पनीले आफ्नो स्टारक्लाउड–१ उपग्रह मा उच्च क्षमताको कम्प्युटिङ उपकरण जडान गरेर अन्तरिक्षमै एआई मोडल चलाएको र तालिम दिएको जनाएको छ। यस क्रममा एआई मोडलले उपग्रहकै अवस्थिति, गति र अन्य प्राविधिक जानकारीबारे प्रश्नको जवाफ दिन सक्ने गरी काम गरेको बताइएको छ। अन्तरिक्षबाटै कम्प्युटिङ सम्भव भएको प्रमाण स्टारक्लाउड–१ मा राखिएको कम्प्युटिङ प्रणाली सौर्य ऊर्जाबाट सञ्चालन गरिएको थियो। यसले देखाएको…

काठमाण्डौं— मानवले कहिले आगो बनाउने सीप सिके भन्ने विषयमा लामो समयदेखि मानिँदै आएको धारणा नयाँ वैज्ञानिक खोजले उल्ट्याइदिएको छ। हालै गरिएको पुरातात्त्विक अध्ययनले मानिसले करिब ४ लाख वर्षअघि नै आगो बनाउने र नियन्त्रणमा प्रयोग गर्ने क्षमता विकास गरिसकेको ठोस प्रमाण फेला पारेको छ। यो खोज बेलायतको पूर्वी क्षेत्रमा गरिएको उत्खननका आधारमा सार्वजनिक गरिएको हो। अनुसन्धानकर्ताहरूले आगोले जलेको माटो, तापका कारण फुटेका ढुंगाका औजार र आगो बाल्न प्रयोग गरिने खनिजका अंश फेला पारेका छन्। यी प्रमाणहरूले प्राकृतिक रूपमा फैलिएको आगो होइन, मानिसले आफैं बनाएको र नियमित रूपमा प्रयोग गरिएको आगो भएको संकेत गरेको वैज्ञानिकहरूको निष्कर्ष छ। यसअघि मानवले आगो बनाउने सीप…

काठमाण्डौं — सन् २०२५ लाई संयुक्त राष्ट्रसंघले क्वान्टम विज्ञान तथा प्रविधिको अन्तर्राष्ट्रिय वर्ष घोषणा गरेको सन्दर्भमा टेलिकम उद्योगमा पनि यसको प्रभाव स्पष्ट देखिएको छ। यद्यपि व्यावसायिक रूपमा प्रयोग गर्न मिल्ने क्वान्टम कम्प्युटर आउन अझै केही वर्ष लाग्ने अनुमान छ, टेलिकम क्षेत्र भने त्यसको सम्भावित असरका लागि अहिले नै तयारीमा जुटेको देखिन्छ। सबैभन्दा ठूलो चिन्ता साइबर सुरक्षासँग जोडिएको छ। विज्ञहरूका अनुसार भविष्यमा शक्तिशाली क्वान्टम कम्प्युटरले हाल प्रयोग भइरहेका धेरैजसो एन्क्रिप्सन प्रविधि तोड्न सक्ने सम्भावना छ। अहिले इन्टरनेट र डिजिटल प्रणालीमा प्रयोग भइरहेका सुरक्षा कोडहरू सामान्य कम्प्युटरले सजिलै तोड्न सक्दैनन्। तर भविष्यमा विकसित हुने शक्तिशाली क्वान्टम कम्प्युटरले यस्ता सुरक्षा प्रणाली भङ्ग गर्न…