Day: १६ मंसिर २०८२, सोमबार १७:५६

काठमाडौँ— विश्वका प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूबीच कृत्रिम बुद्धिमत्ताको सबैभन्दा उन्नत रूप विकसित गर्ने प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै गएको छ। सिलिकन भ्यालीदेखि युरोप र एसियासम्म फैलिएको यो दौडले एआई विकासको गति अनियन्त्रित रूपमा बढेको भन्दै वैज्ञानिक तथा उद्योगभित्रै चिन्ता व्यक्त गर्न थालेको द गार्जियनले जनाएको छ। पछिल्ला वर्षमा OpenAI, Google DeepMind, Anthropic, Meta, Nvidia लगायत कम्पनीहरूले मानवस्तर जस्तै निर्णय क्षमता, तर्कशक्ति र स्वतन्त्र रूपमा समस्या समाधान गर्न सक्ने एआई प्रणाली निर्माणलाई आफ्नो मुख्य लक्ष्य बनाएका छन्। यस्तो स्तरको एआईलाई ‘आर्टिफिसियल जेनरल इन्टेलिजेन्स’ (AGI) भनेर चिनिन्छ। उद्योग विश्लेषकहरूका अनुसार यस्तै क्षमताको एआई २०२६–२०२७ भित्रै देखिन सक्ने अनुमानले प्रतिस्पर्धा झनै तीव्र बनेको छ। कम्पनीहरूले यसका…

काठमाडौँ— विश्वभर कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित सेवाको माग तीव्र गतिमा बढिरहेका बेला डेटा सेन्टर सञ्चालनका लागि ‘ताप व्यवस्थापन’ सबैभन्दा ठूलो चुनौतीका रूपमा देखा परेको छ। उच्च क्षमताका एआई मोडेल चलाउन आवश्यक कम्प्युटिङ शक्तिले सर्वरहरूबाट निस्कने ताप असामान्य स्तरमा पुगेपछि विश्वका ठूला प्रविधि कम्पनीहरू कूलिङ प्रविधि पुनः डिजाइन गर्न बाध्य भएका छन्। रायटर्सका अनुसार, एआईका लागि बनाइएका नयाँ GPU र एक्सेलेरेटर चिपहरूले पारम्परिक सर्वरभन्दा धेरै गुणा बढी ऊर्जा खपत गर्दछन्। ऊर्जा खपत बढ्दा ताप पनि तीव्र रूपमा बढ्दछ, जसले डेटा सेन्टरलाई निरन्तर सञ्चालनमै राख्न कठिन बनाएको छ। यही कारण धेरै कम्पनीले कूलिङ सिस्टमलाई ‘इन्फ्रास्ट्रक्चरको सबैभन्दा संवेदनशील पक्ष’ मान्न थालेका छन्। उद्योग विशेषज्ञहरूको…

काठमाडौँ— चिनियाँ दूरसञ्चार कम्पनी Huawei र ZTE ले भियतनामसँग 5G उपकरण आपूर्तिसम्बन्धी महत्वपूर्ण सम्झौता पक्का गरेपछि क्षेत्रीय कूटनीति र प्रविधि सुरक्षाबारे नयाँ बहस सुरु भएको छ। अमेरिकी नीतिगत चाप र हालैका आर्थिक कर (tariffs) ले भियतनाम र चीनबीचको सम्बन्ध नजिकिएको संकेतका रूपमा यो कदम हेरिएको छ। रायटर्सका अनुसार, भियतनामी दूरसञ्चार सेवा प्रदायकहरूले गत वर्षदेखि चरणबद्ध रूपमा 5G पूर्वाधार विस्तार गरिरहेका छन्। यही क्रममा Huawei संलग्न कन्सोर्टियमले करिब २३ मिलियन डलर मूल्यको आपूर्तिको काम जितेको छ भने ZTE ले 5G एन्टेना र सम्बन्धित उपकरण आपूर्तिका दुई छुट्टाछुट्टै सम्झौता हात पारेको छ। यी सम्झौताहरू संयुक्त रूपमा करिब २० मिलियन डलरभन्दा माथि पुग्ने…

काठमाडौँ— विश्वका ठूला सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरू Meta, TikTok, Snapchat र YouTube ले किशोर किशोरी तथा युवाको मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पारेको आरोपमा व्यापक कानुनी कारबाहीको सामना गरिरहेका छन्। अमेरिकी अदालतमा दायर वृहद् सामूहिक मुद्दामा अभिभावक, विद्यालय तथा स्थानीय निकायहरूले यी कम्पनीले आफ्नो प्लेटफर्म सुरक्षित बनाउन बेवास्ता गरेको दाबी गरेका छन्। अदालतमा पेश भएका विवरण अनुसार, सामाजिक सञ्जालका एल्गोरिदमले प्रयोगकर्तालाई लगातार सामग्री हेर्न प्रेरित गर्ने र विशेषगरी किशोर–किशोरीलाई अनियन्त्रित रूपमा प्लेटफर्ममा बाँधिराख्ने डिजाइन बनाइएका छन्। अत्यधिक प्रयोगले तनाव, आत्मग्लानी, डिप्रेसन र आत्महानिसम्बन्धी जोखिम बढाएको अभिभावकको दाबी छ। दर्ता भएका उजुरीहरूमा भनिएको छ कि कम्पनीहरूलाई आफ्ना प्लेटफर्मले युवा प्रयोगकर्तामा मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या…

काठमाडौँ— विश्लेषण र जटिल कार्यसमेत सजिलै गर्ने क्षमतासहितका ChatGPT, Claude जस्ता एआई च्याटबोटले एउटा सामान्य प्रश्नको उत्तर दिँदा भने चिप्लिने गर्दछन्। प्रयोगकर्ताले “अहिले कति बज्यो होला?” भनेर सोध्दा यी अत्याधुनिक मोडेलले प्रायः समय बताउन सक्दैनन्। यो सामान्य कमजोरीजस्तो देखिए पनि यसको जड प्राविधिक संरचनासँग गहिरोसँग जोडिएको हुन्छ। रियल टाइम घडीमा एआईको पहुँच हुँदैन LLM आधारित एआई मोडेलहरूको आन्तरिक संरचनामा सिस्टम घडीसँग प्रत्यक्ष पहुँच हुँदैन। मोडेलले न प्रयोगकर्ताको उपकरणको घडी हेर्न सक्छ, न आफ्नो सर्वरको समय। एआईले केवल प्राप्त इनपुट, प्रशिक्षण डाटा र वार्तालापको सन्दर्भ हेरेर प्रतिक्रिया दिन्छ। त्यसैले समयको वास्तविक अवस्थाबारे यसलाई थाहा हुने संरचना नै हुँदैन। किन यस्तो प्रतिबन्ध…

काठमाडौं— वेब कन्फ्रेन्सिङ प्रविधि सामान्य कुरा जस्तो लागे पनि, यसलाई आजको सरल रूप दिन पछाडि लामो संघर्ष र साहस लुकेको छ। Zoom का संस्थापक एरिक युआनको यात्रा यसकै प्रमाण हो। उनले Cisco मा जागिर छाडेर सुरु गरेको सानो कम्पनी आज विश्वकै सबैभन्दा लोकप्रिय भिडियो कन्फ्रेन्सिङ सेवा बनेको छ। WebEx बाट निराश, नयाँ बाटो रोज्ने निर्णय सन् २०११ मा एरिक युआन Cisco मा WebEx नामको भिडियो कन्फ्रेन्सिङ सेवाका उपाध्यक्ष थिए। उत्पादन धेरै पुरानो भइसकेको, प्रयोगकर्ताहरू असन्तुष्ट र सुधारका लागि आवश्यक लगानी गर्न कम्पनी तयार थिएन। युआनले बारम्बार सुधार गर्नुपर्ने आग्रह गरे  तर “अब चल्छ” भन्ने सोचले कम्पनी भित्रै प्रगति रोकियो। अन्ततः…